Личные местоимения
Kişi zamirleri
Bu derste ne öğreneceksiniz?
Öğrenci я, ты, он, она, оно, мы, вы, они kişi zamirlerini özne görevinde seçer; kişi/sayı ve kısa referans bağlamına göre doğru zamiri kullanır.
Kişi zamirleri neyi gösterir?
Kişi zamirleri cümlede kimin ya da neyin özne olduğunu gösterir. Bu derste yalnız yalın hâlde özne olarak kullanılan sekiz zamiri çalışacağız: я, ты, он, она, оно, мы, вы, они.
Bu zamirler kısa A1 cümlelerinde ismin yerini tutar: Анна тут. Она здесь. İlk cümlede isim vardır, ikinci cümlede aynı kişiyi zamirle gösteririz.
Tekil kişi zamirleri
Tekil kişi zamirleri bir kişiyi ya da bir nesneyi gösterir:
• я = ben
• ты = sen
• он = o (eril kişi ya da eril isim)
• она = o (dişil kişi ya da dişil isim)
• оно = o (nötr isim)
Rusçada üçüncü tekil zamir Türkçedeki gibi tek bir «o» değildir. İsmin cinsiyetine göre он, она veya оно seçilir.
Çoğul ve kibar kullanım
Çoğul kişi zamirleri birden fazla kişi ya da nesne için kullanılır:
• мы = biz
• вы = siz
• они = onlar
вы iki anlama gelebilir: birden fazla kişiye hitap ederken «siz» ve tek kişiye saygılı/kibar hitap ederken «Siz». A1 düzeyinde ikisi de özne olarak aynı biçimde yazılır: Вы тут.
он, она, оно nasıl seçilir?
Üçüncü tekilde zamir seçimi önceki dersteki isim cinsiyetiyle doğrudan bağlıdır:
• Eril isim veya erkek kişi → он
• Dişil isim veya kadın kişi → она
• Nötr isim → оно
Bu derste hâl çekimi yoktur. Yalnız özne zamirini seçiyoruz; меня, тебя, ему, ей gibi biçimler bu konunun dışında kalır.
Kısa cümlede özne
A1 düzeyinde kişi zamirleri çoğunlukla kısa özne cümlelerinde görülür. Rusçada şimdiki zamanda «olmak» fiili genellikle söylenmez: Я тут. Она дома. Мы здесь.
Zamir cümlenin başında durabilir ve tek başına özneyi taşır. Bu yüzden zamiri seçerken önce bağlamdaki kişinin kim olduğuna, sonra isim varsa cinsiyetine bakın.
En sık üç hata
Kişi zamirlerinde hata çoğu zaman Türkçedeki tek «o» karşılığından gelir. Rusçada üçüncü tekil üç biçime ayrılır; ayrıca ты ve вы ayrımı hitap biçimini değiştirir.
Seçim adımı
Her cümlede şu sırayı izle:
1. Konuşan kişi kendisinden mi söz ediyor? → я
2. Karşıdaki kişiye mi sesleniyor? → ты veya вы
3. Önceki isim/kişi üçüncü kişi mi? → cinsiyet veya sayı seçin: он, она, оно, они
4. Konuşan kişi kendisini bir grupla mı gösteriyor? → мы
Bu konu yalnız özne zamirleriyle sınırlıdır. Zamiri başka hâle sokma; boşlukta beklenen biçim я/ты/он/она/оно/мы/вы/они ailesindendir.
Dersin Özeti
• я = ben, ты = sen, мы = biz, вы = siz/Siz, они = onlar.
• Türkçedeki «o» Rusçada üçe ayrılır: он (eril), она (dişil), оно (nötr).
• вы hem çoğul «siz» hem de kibar tekil «Siz» olabilir.
• Bu derste yalnız özne zamirleri vardır; меня, тебя, ему, ей gibi hâlli biçimler kullanılmaz.
• Kısa A1 cümlelerinde zamir özneyi taşır: Я тут. Она дома. Они здесь.