Базовые предлоги места
Temel yer edatları
Bu derste ne öğreneceksiniz?
Rusçada bir şeyin ya da kişinin NEREDE olduğunu söylerken iki küçük
edat kullanırsınız: в ve на. Bu derste «Где?» (nerede?) sorusuna kısa
bir yer kalıbıyla cevap vermeyi öğreneceksiniz: в шко́ле, на столе́,
на рабо́те. Önemli olan в (kapalı mekânın İÇİNDE) ile на (bir yüzeyin
ÜSTÜNDE ya da bir etkinlikte) arasındaki farkı seçmek; bunu Türkçeden
çeviremezsin, çünkü Türkçede ikisi de «-de / -da» olur.
Где? — Nerede?
Bir şeyin yerini sormak için tek bir soru kelimesi yeter: Где?
(«nerede?»). Cevap çoğu zaman küçük bir edat + yer adından oluşur:
— Где А́нна? — А́нна в шко́ле.
— Где кни́га? — Кни́га на столе́.
Dikkat et: cevapta yer adı sözlük biçiminde değil, küçük bir -е
ekiyle gelir (шко́ла → в шко́ле, стол → на столе́). Bu derste bu
biçimleri tek tek ezberlenecek HAZIR KALIPLAR gibi öğreniyoruz;
henüz bir ek kuralı çıkarmıyoruz. Senin işin doğru edatı — в mi
на mı — seçmek.
в = kapalı bir mekânın İÇİNDE
в edatı, bir şeyin dört duvarı olan, içine girilen bir mekânın
İÇİNDE olduğunu anlatır: bina, oda, şehir gibi. Türkçesi çoğu zaman
«-de / -da» ya da «içinde» olur.
Hazır kalıplar (ezberle):
в шко́ле, в до́ме, в кла́ссе, в ко́мнате, в магази́не, в па́рке,
в го́роде, в кафе́.
на = bir yüzeyin ÜSTÜNDE ya da bir ETKİNLİKTE
на edatının iki temel işi var. Birincisi: bir şey bir yüzeyin
ÜSTÜNDE durur (masa, raf, duvar). İkincisi: bir kişi bir
etkinlikte ya da açık bir yerde bulunur (iş, ders, sokak).
Hazır kalıplar (ezberle):
на столе́, на по́лке, на стене́ (yüzey);
на рабо́те, на уро́ке, на у́лице (etkinlik / açık yer).
Где? sorusuna kısa cevap
Yer söylerken kalıbı bir bütün olarak kullanın: önce kişi/nesne,
sonra edat + yer. «Olmak» fiili söylenmez; в/на + yer yeter.
En sık üç hata
Türkçe konuşan öğrencinin bu konuda düştüğü üç tuzak var. Üçü de
Türkçeyle Rusçanın aynı yeri farklı görmesinden çıkar.
Akıllı çalışma sırası
Her yeni yer için iki adım düşünün:
1. Bu bir kapalı mekân mı (bina, oda, şehir)? → в.
Bir yüzey mi, yoksa bir etkinlik/açık yer mi? → на.
2. Yer adına küçük -е biçimini ver ve kalıbı sesli söyleyin:
в шко́ле, на столе́, на рабо́те.
İkişerli ezberle: в шко́ле / на рабо́те, в до́ме / на у́лице,
в кла́ссе / на уро́ке. Karşıt çiftler aklında daha iyi kalır.
Ne unutmayın: рабо́та, уро́к, у́лица her zaman на ister — bunları
kural değil, sabit kalıp olarak öğren.
Dersin Özeti
• Yer sormak için Где? («nerede?») kullanılır.
• Cevap küçük bir edat + yer kalıbından oluşur; «olmak» söylenmez.
• в = kapalı bir mekânın İÇİNDE: в шко́ле, в до́ме, в кла́ссе,
в магази́не, в па́рке, в го́роде.
• на = bir yüzeyin ÜSTÜNDE ya da bir ETKİNLİKTE / açık yerde:
на столе́, на стене́, на рабо́те, на уро́ке, на у́лице.
• Türkçede ikisi de «-de / -da» olduğu için edatı çeviriyle değil,
Rusça kalıbı ezberleyerek seçersiniz.
• рабо́та, уро́к, у́лица her zaman на ister.
• Bu derste yer adları hazır kalıp olarak öğrenilir; yön (куда) ve
hareket fiilleri bu derste yoktur.